Engelli çocuğu olan annelere erken emeklilik hakkı: İşte tüm ayrıntılar

Her yıl 10-16 Mayıs tarihleri ortasında kutlanan Dünya Engelliler Haftası, sadece engelli bireylerin değil, birebir vakitte onların hayatını kolaylaştırmaya çalışan aile bireylerinin meselelerini da gündeme taşıyor. Bu kapsamda ağır engelli çocuğu olan annelere tanınan erken emeklilik hakkı, toplumun bu görünmeyen yükünü taşıyan annelere nefes aldırıyor.

2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Toplumsal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, ağır engelli çocuk sahibi annelere kıymetli bir toplumsal teminat sunuyor. Düzenleme sayesinde, bu annelerin her 360 günlük sigortalı çalışmasına ek 90 gün prim ekleniyor. Bu da annenin her yıl için 450 gün çalışmış üzere sayılmasını sağlıyor. Ayrıyeten, ek primler yalnızca prim gün sayısını artırmakla kalmıyor, tıpkı vakitte emeklilik yaşını da aşağıya çekiyor.

YILLAR ÖNCESİNDEN EMEKLİLİK MÜMKÜN

Ekim 2008’den itibaren sigortalı olarak çalışmaya başlayan bir anne, bugün prestijiyle 5940 prim gününe ulaştıysa, bu müddete 1485 gün daha ekleniyor. Toplamda 7425 prim gününe ulaşan anne, olağanda 58 yaşında emekli olacakken yaklaşık 54 yaşında emekliliğe hak kazanabiliyor.

KİMLER YARARLANABİLİYOR?

Habertürk müellifi Ahmet Kıvanç’ın aktardığı bilgilere nazaran bu haktan yararlanabilecek anneler şunlar:

4/a (SSK) sigortalıları

4/b (BAĞ-KUR) kapsamında çalışanlar

4/c (Emekli Sandığı) mensubu memurlar

İsteğe bağlı sigorta primi ödeyen kadınlar

BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Bu avantajdan faydalanmak isteyen annelerin öncelikle çocuklarının “başkasının daima bakımına muhtaç” olduğuna dair sağlık kurulu raporu alması gerekiyor. Raporlar, SGK’nın sıhhat konseyleri tarafından düzenleniyor.

Başvurular şu biçimde yapılıyor:

SSK ve BAĞ-KUR kapsamında çalışanlar, bağlı bulundukları SGK vilayet müdürlüğüne ya da merkezine,

Memur statüsündeki anneler ise vazife yaptıkları ilin SGK merkezine müracaatta bulunabiliyor.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ŞARTLAR 

2008 öncesi sigortalı çalışma müddetleri bu kapsama dahil edilmiyor.

Rapor alınması için çalışıyor olma kuralı aranmasa da sigorta priminin ödenmiş olması gerekiyor.

Rapor, emeklilik yaklaşmadan da alınabilir.

Çocuğun ağır engelli olduğu periyot kadar ek prim kazanılır.

Çocuğun evlenmesi ya da kurumda yatılı bakım alması durumunda hak sona erer.

Çocuğun çalışmaya başlaması halinde ise pürüz durumu yine kıymetlendirilir.

Velayetin annede olması kaydıyla evlat edinilen çocuklar için de hak geçerli sayılır.

Engelli çocuğa sahip annelere sağlanan erken emeklilik hakkı, hem ekonomik hem de duygusal manada önemli bir takviye niteliği taşıyor. Bu düzenleme, hayatlarını çocuklarının bakımına adayan bayanlara, geleceklerini daha huzurlu ve inançlı planlama fırsatı sunuyor.