Türkiye’de toplumsal güvenlik sistemi, 2006 yılında yürürlüğe giren 5502 sayılı Kanun ile esaslı bir dönüşüm geçirdi. Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK), Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tek çatı altında birleşerek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) oluşturuldu. Bu birleşme ile birlikte sigorta statüleri sadeleştirildi ve kontroller tek merkezden yürütülmeye başlandı.
Ancak 2008 yılı öncesinde sigortalı olan bireyler için geçerli olan özel kararlar hâlâ yürürlükte. Bu durum, emeklilik hesaplamalarında kıymetli farklar yaratıyor.
2520 GÜN KURALI NEDİR?
Karma hizmet mühleti olan, yani çalışma hayatında birden fazla sigorta statüsünde (örneğin hem SSK hem Bağ-Kur) prim ödemesi bulunan bireyler için, son 7 yıl (2520 gün) içinde en fazla hangi statüde prim ödendiği değer kazanıyor. Bu mühlet içinde;
-1260 gün yahut daha fazla mühlet bir statüde prim ödenmişse, emeklilik o statüye nazaran hesaplanıyor.
-Hiçbir statüde 1260 gün prim ödenmemişse, en fazla hangi statüde prim varsa o dikkate alınıyor.
-Bu yüzden, emeklilik planlaması yaparken son 7 yıl içerisindeki prim dağılımına dikkat etmek büyük ehemmiyet taşıyor.
PRİM GÜN SAYILARI STATÜYE NAZARAN HALA FARKLI
2008 öncesi periyotta her sigorta kolunun kendi prim ve yaş kuralları vardı:
SSK kapsamında: Birinci işe giriş tarihine bağlı olarak bayan ve erkeklerde 5000 ile 5975 gün ortası prim kâfi olabiliyor.
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında: Bayanlar için 7200, erkekler için 9000 gün prim koşulu aranıyor.
Bu farklılıklar hâlâ geçerli olduğundan, hangi statüden emekli olunacağı yararlı yahut daha zahmetli bir sürece dönüşebiliyor.
SGK’NIN DÜZMECE SİGORTALILIKLA ÇABASI DEVAM EDİYOR
SGK, çalışmadığı hâlde sigortalı üzere gösterilen bireylere yönelik önemli kontroller yürütüyor. Bu cins usulsüzlüklerin tespiti hâlinde bağlanan maaşlar iptal ediliyor, sıhhat harcamaları geri isteniyor. Bilhassa son periyotlarda yapılan kontrollerde, geriye dönük iptallerin arttığı biliniyor.
e-DEVLET HİZMET DÖKÜMÜ EMEKLİLİK İÇİN YOL HARİTASI OLUŞTURUYOR
Emeklilik hesaplamalarında hakikat kararlar alabilmek için, e-Devlet üzerinden alınan hizmet dökümü evrakları büyük değer taşıyor. Hangi statüden ne kadar prim ödendiği, ortalarda boşluk olup olmadığı, borçlanmaya açık periyotların bulunup bulunmadığı üzere bilgiler bu dökümlerden net biçimde görülebiliyor.
More Stories
Teoman Yıldırım ve TÜSSAF’tan Türkiye’nin Geleceğine Yatırım
CHP’li Şevkin: 50 milyar dolar üreticiye, emekliye verilmeliydi
2. el telefon satışında yeni devir